Bezdech we śnie i chrapanie

Pod powszechnie używanym pojęciem bezdechu we śnie kryją się różne zaburzenia. Dla skutecznego leczenia konieczne jest zidentyfikowanie postaci.

Obturacyjny bezdech podczas snu (OBS) jest najczęstszy z postaci. Jego istotą są powtarzające się wielokrotnie w ciągu nocy epizody ograniczenia przepływu powietrza powodujące niedotlenie organizmu i fragmentacje snu którym towarzyszy często chrapanie. Chorzy budzą się rano zmęczeni po śnie nie przynoszącym wypoczynku niezależenie od czasu spędzonego w łóżku.

Inną postacią jest centralny bezdech podczas snu (CBS) powodowany przez zmniejszenie aktywności ośrodka oddechowego lub utrudnieniem przewodzenia impulsów nerwowych do mięśni oddechowych.

Wśród rzadszych postaci jest wskazywana hipowentylacja podczas snu której częstą przyczyna jest otyłość lub deformacje klatki piersiowej

Chrapanie to dźwięk powstający głównie w czasie wdechu przez drgające części miękkie gardła. Może zarówno towarzyszyć innym zaburzeniom jak występować samodzielnie.

Do rzadkich zaburzeń oddychania podczas snu należy katatrenia będąca wokalizacją w postaci jęków wydechowych z towarzyszącym zwolnieniem oddechu.

Czy bezdech i chrapanie może być groźne?

Nieleczony bezdech we śnie z chrapaniem pogarsza zarówno jakość naszego życia jak i może być przyczyną jego skrócenia.

Towarzyszące mu zaburzenia jak trudności w skupieniu uwagi, senność w ciągu dnia powodują że nasza praca staje się nieefektywna i nie daje nam satysfakcji. Zwiększa on kilkukrotnie ryzyko spowodowania wypadku przez osoby chore prowadzące pojazdy. U osób nim dotkniętych wzrasta wielokrotnie ryzyko wystąpienia groźnych dla życia powikłań jak: nagły zgon w nocy, zaburzenia rytmu serca, zawał serca czy udar mózgu.

Towarzyszące mu często: otyłość, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, przy braku skutecznego leczenia wykazują szybką progresję.

Kiedy udać się do specjalisty

O wizycie u specjalisty powinniśmy pomyśleć gdy najbliżsi obserwują u nas chrapanie a sen nie daje nam wypoczynku. Gdy dodatkowo obserwowane są przerwy w oddychaniu trwające dłużej niż 10 sekund wysoce prawdopodobny jest groźny dla naszego życia zespół bezdechu we śnie. Również: poranne bóle głowy, zaburzenia koncentracji uwagi, trudna do opanowania senność w ciągu dnia (zasypianie w czasie rozmowy, w kinie, przy oglądaniu telewizji), obfite pocenie się w nocy, częste oddawanie moczu w nocy powinny skłonić do podjęcia decyzji o konsultacji.

Jak wygląda diagnostyka bezdechu we śnie i chrapania

Oprócz informacji z rozmowy z pacjentem i jego najbliższymi koniecznym dla postawienia rozpoznania jest wykonanie w nocy badania polisomnograficznego. Jest to badanie nieinwazyjne pozwalające na ocenę funkcji naszego organizmu podczas snu.

Można je wykonać ambulatoryjnie. Pacjent otrzymuje do domu przenośny lekki aparat. Urządzenie to rejestruje podczas nocy w sposób nieinwazyjny czynność oddychania (w tym przepływ powietrza na poziomie nozdrzy i ust, ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha, nieinwazyjny pomiar wysycenia krwi w tlen), pracy serca a także pozycję ciała. W przypadku potwierdzenia choroby, w dalszym etapie indywidualnie dla każdego pacjenta określany jest optymalny sposób leczenia. W przypadku niejednoznacznych wyników wykonywane jest dodatkowo badanie z ocena snu tzw. pełna polisomnografia.

Jak można leczyć chrapanie i bezdech?

Sposób leczenia jest indywidualnie określany dla każdego pacjenta. Zależny od typu oraz od stopnia nasilenia zaburzeń. Chrapanie bez towarzyszącego bezdechu we śnie (tzw. chrapanie asocjalne) leczone jest zabiegowo. W przypadku zespołu bezdechu we śnie podstawową metodą jest oddychanie powietrzem pod dodatnim ciśnieniem w nocy (stosowanie protezy powietrznej czyli aparatu typu cpap, auto-cpap lub bi-pap) W przypadku istotnych zmian anatomicznych będących przyczyną ograniczenia przepływu przez drogi oddechowe możliwe jest leczenie zabiegowe. U chorych z nadwagą konieczna jest redukcja masy ciała.

Wszystkie wymienione metody są dostępne w ramach wykonywanych konsultacji pulmonologicznych lub w ośrodkach współpracujących.

Zobacz także: kwalifikacje i certyfikat medycyny snu · badanie spirometryczne